Бала емізудің алғашқы күндері кейбір аналар омырау ұшының сезімталдығын немесе жеңіл жайсыздықты сезінуі мүмкін. Алайда емізу кезінде қатты ауырсыну, омырау ұшының жарылып кетуі немесе қан кетуі қалыпты жағдай деп саналмайды. Мұндай белгілер пайда болса, ең алдымен оның себебін анықтау маңызды.
Омырау ұшының жарылуы көбіне сәбидің омырауды дұрыс алмауымен байланысты болады. Сонымен қатар терінің тітіркенуі, омырауды сабынмен немесе басқа құралдармен жиі жуып-құрғату, сүт сауғышты дұрыс пайдаланбау сияқты факторлар да әсер етуі мүмкін.
Омырау ұшының жарылуы.
Омырау ұшы неге жарылып кетеді?
Омырау ұшының зақымдануының жиі кездесетін себептерінің бірі – сәбидің омырауды жеткілікті терең алмауы. Егер бала тек омырау ұшын сорса, оған шамадан тыс қысым түсіп, ауырсыну, қызару және жара пайда болуы мүмкін.
Дұрыс емізу кезінде сәбидің аузы кең ашылып, ол омырауды терең алуы керек. Баланың денесі анасына қарай бұрылып, басы мен денесі бір бағытта орналасқаны дұрыс. Емізу анаға тұрақты түрде қатты ауырсыну тудырмауы тиіс.
Егер омырау ұшы қайта-қайта жарылып, дұрыс күтімге қарамастан жазылмаса, мәселе тек емізу техникасына байланысты болмауы мүмкін. Мұндай жағдайда ана мен сәбиді маманға көрсеткен дұрыс.
Омырау ұшы жарылған кезде емізуге болады ма?
Көп жағдайда омырау ұшы жарылған болса да, баланы емізуге болады. Омырау ұшының жарылуы өздігінен емізуді міндетті түрде тоқтатуды білдірмейді.
Ең маңыздысы – сәбиді омырауға дұрыс орналастыру және омырауды емуін түзету. Себебі жарақаттың негізгі себебі жойылмаса, омырау ұшына әртүрлі май немесе мазь жағу мәселені шешпеуі мүмкін.
Омырау ұшынан аз мөлшерде қан шығуы да барлық жағдайда емізуді тоқтатуға себеп болмайды. Бірақ қан кету айқын болса, жиі қайталанса немесе жара терең болса, дәрігерге қаралу қажет.
Егер ана ауырсынуға байланысты уақытша тікелей емізе алмай қалса, сүттің бөлінуін сақтау үшін оны қолмен немесе сүт сауғышпен сауып тұру мәселесін маманмен талқылауға болады. Сүт сауғыштың дұрыс таңдалмаған режимі немесе өлшемі де омырау ұшын жарақаттауы мүмкін екенін ескерген жөн.
Омырау ұшын қалай дұрыс күту керек?
Омырауды әр емізер алдында сабынмен, спиртпен немесе антисептикалық ерітінділермен жуудың қажеті жоқ. Күнделікті гигиена үшін жылы сумен жуыну жеткілікті болады.
Омырауды тым жиі жуып, сабын қолдану терінің табиғи қорғаныш қабатын бұзып, оны құрғатып және тітіркендіріп жіберуі мүмкін. Сондықтан арнайы құралдармен үнемі өңдеудің қажеті жоқ.
Емізіп болған соң омырау ұшын қайта-қайта жуудың қажеті жоқ. Терінің табиғи жолмен кебуіне мүмкіндік беруге болады. Киім мен іш киім омырауды қатты қыспайтын, таза және жұмсақ болғаны дұрыс.
Тері құрғап, омырау ұшында ұсақ жарықтар пайда болса, емізетін аналарға арналған тазартылған ланолин негізіндегі құралды жұқа қабатпен жағуға болады. Ол теріні жұмсартып, жарақаттанған аймақтағы жайсыздықты азайтуға көмектесуі мүмкін.
Құралды қолданар алдында оның бала емізу кезеңінде пайдалануға арналғанын және емізер алдында жуып тастау қажет пе екенін өндірушінің нұсқаулығынан тексерген дұрыс.
Омырау ұшы жарылғанда инфекция пайда бола ма?
Омырау ұшының жарылуы әрдайым инфекция бар дегенді білдірмейді. Дегенмен терінің зақымдануы кей жағдайда инфекцияның даму қаупін арттыруы мүмкін.
Егер омыраудың бір бөлігі қызарып, ісіп, ысып, қатты ауырса, дене қызуы көтерілсе немесе ананың жалпы жағдайы нашарласа, бұл маститтің белгілері болуы мүмкін. Мұндай жағдайда өз бетінше антибиотик немесе басқа ем қолданбай, дәрігерге қаралу қажет.
Ал іріңді бөлінді, айқын ісіну, күшейіп келе жатқан ауырсыну немесе жоғары температура байқалса, медициналық тексеруді кейінге қалдырмаған жөн.
Емізуді қашан тоқтату керек?
Омырау ұшының жарылуы кезінде емізуді өз бетінше толық тоқтату көп жағдайда қажет емес. Керісінше, сүттің омырауда шамадан тыс жиналып қалуы ісіну мен ауырсынуды күшейтуі мүмкін.
Бірақ әр ананың жағдайы әртүрлі. Кейбір аурулар, қабылданатын дәрілер немесе омыраудағы белгілі бір асқынулар кезінде емізу тәртібін уақытша өзгерту қажеттілігі туындауы мүмкін. Мұндай шешімді дәрігермен бірге қабылдаған дұрыс.
Егер анаға бір омыраумен емізу өте қатты ауыртса, өздігінен ұзақ үзіліс жасаудың орнына дәрігерден немесе бала емізу жөніндегі маманнан кеңес алған жөн.
Қорытынды
Омырау ұшының жарылуы – бала емізетін аналарда кездесетін мәселе, бірақ қатты ауырсынуды қалыпты жағдай деп қабылдап, шыдап жүре беруге болмайды. Көп жағдайда омырау ұшы жарылған кезде сәбиді емізуге болады, ал басты мақсат – жараның пайда болу себебін анықтау және емізу техникасын түзету.
Омырау ұшын сабынмен жиі жуып, спирт, йод немесе басқа агрессивті құралдармен өңдеудің қажеті жоқ. Дұрыс күтім жасау және теріні қосымша жарақаттанудан қорғайды деген кез келген құралға ғана сеніп қалмай, мәселенің негізгі себебін анықтау маңызды.
Егер жара бірнеше күн ішінде жақсармаса, қайта-қайта пайда болса, қатты ауырса немесе қан кетсе, акушер-гинекологқа немесе отбасылық дәрігерге қаралған дұрыс. Ал сәбидің омырауды дұрыс ұстауына қатысты мәселе болса, бала емізу жөніндегі маманға (лактация консультантына) жүгінуге болады.
Омырау қызарып, ысып, ісініп, қатты ауырса, дене қызуы көтерілсе немесе ананың жалпы жағдайы нашарласа, медициналық көмекке мүмкіндігінше тезірек жүгіну қажет. Себепті дер кезінде анықтау, емізу техникасын түзету және ланолин негізіндегі жұмсақ күтім құралдарын дұрыс қолдану омырау ұшының қалпына келуіне және бала емізуді жайлы әрі қауіпсіз жалғастыруға көмектеседі.
