Толғақ қалай басталады және босану қалай өтеді?

Жүктілік - әйел өміріндегі ең ерекше әрі жауапты кезеңдердің бірі. Әсіресе жүктіліктің соңғы апталарында көптеген болашақ аналарды толғандыратын сұрақтар көбейе бастайды. «Толғақ қалай болады?», «Босану қашан басталады?», «Алғашқы белгілері қандай?» деген ойлар кез келген жүкті әйелді алаңдатуы мүмкін. Бұл  қалыпты жағдай. Себебі ағза босануға дайындала бастаған кезде әйел өз денесіндегі әр өзгерісті мұқият байқай бастайды.
Көп адам ұл бала немесе қыз баланың босануы әртүрлі болады деп ойлайды. Алайда дәрігерлер босану процесі көбіне баланың жынысына емес, әйел ағзасының ерекшелігіне, жүктіліктің өтуіне және нәрестенің орналасуына байланысты екенін айтады. Сондықтан ең маңыздысы - босану белгілерін уақытында байқап, ағзаны дұрыс дайындау.

Босанудың алғашқы белгілері әр әйелде әртүрлі байқалады. Кейбірінде толғақ ерте басталуы мүмкін, ал кей әйелде босану белгілері бірден қарқынды түрде пайда болады. Дегенмен көптеген аналарда кездесетін ортақ белгілер бар.
Ең алдымен іштің төмен түсуі байқалады. Бұл нәрестенің жамбас аймағына қарай орналасып, дүниеге келуге дайындала бастағанын білдіреді. Осы кезеңде әйелдің тыныс алуы жеңілдеп, бірақ жүруі ауыр болуы мүмкін. Сонымен қатар белдің сыздап ауыруы, әлсіздік, тәбеттің өзгеруі және жиі шаршау байқалады.
Кей жағдайда су кетеді. Су - нәрестені қоршап тұрған арнайы сұйықтық. Егер су кетсе, бұл босанудың жақындағанының нақты белгісі болуы мүмкін. Кейде аз мөлшерде қан аралас бөлінді шығару байқалады. Бұл жатыр мойнының біртіндеп ашылып жатқанын көрсетеді. Осындай өзгерістерден кейін әйел ағзасы белсенді босану кезеңіне дайындала бастайды.

Толғақ - жатырдың жиырылуы. Алғашында жиырылу әлсіз әрі тұрақсыз болады. Әйел іштің тартылып, қайта босайтынын сезеді. Кейбір аналар оны етеккір кезіндегі ауырсынуға ұқсатады. Бірақ уақыт өте келе жиырылу күшейіп, ауырсыну тұрақты түрде қайталана бастайды.
Бастапқы кезеңде толғақтар арасындағы уақыт ұзақ болады. Мысалы, әр 20-30 минут сайын болуы мүмкін. Кейін бұл аралық қысқарып, толғақ шамамен әр 5-10 минут сайын қайталанады. Белсенді босану кезінде жиырылу секундтан басталып, кейін 40–60 секундқа созылады және әр кезең сайын қарқынды бола түседі.
Көп жағдайда ауырсыну іштің төменгі бөлігіне, белге және жамбас аймағына беріледі. Кей әйелде ауыр болады, ал кейбірінде жеңіл өтуі мүмкін. Бұл әйелдің ауырсынуды қабылдау ерекшелігіне байланысты болады. Сондықтан дәрігерлер толғақ кезінде сабыр сақтап, тыныс алуды бақылау өте маңызды екенін айтады

Босану кезінде жатыр мойнының ашылуы негізгі процестердің бірі болып саналады. Жатыр мойны толық ашылған кезде ғана нәрестенің дүниеге келуі басталады. Бұл процесс біртіндеп жүреді және бірнеше сағатқа созылуы мүмкін.
Алғашқы босану көбіне ұзақ болады. Себебі әйел ағзасы алғаш рет осындай үлкен өзгерістерден өтеді. Ал екінші немесе үшінші босану тез өтуі мүмкін. Жүктіліктің соңына қарай жатыр мойны жұмсарып, босануға дайындала бастайды. Сондықтан дәрігерлер соңғы аптада көп демалып, артық физикалық күш түсірмеуге кеңес береді.
Сонымен қатар эмоционалды жағдай да маңызды рөл атқарады. Егер әйел қатты қорқып немесе уайымдап тұрса, жатырдың бұлшықеттері қатайып, босанудың баяу жүруіне әсер етуі мүмкін. Сондықтан тыныштық сақтау - босануға дайындықтың маңызды бөлігі.

Толғақ кезінде дұрыс тыныс алу әйелге көп көмектеседі. Терең әрі баяу дем алу ағзаны оттегімен қамтамасыз етіп, нәрестенің жағдайын жақсартады. Сонымен қатар дұрыс тыныс алу ауырсынуды аздап жеңілдетуге көмектеседі.
Кей әйелдер толғақ кезінде жүруді немесе арнайы жаттығулар жасауды ыңғайлы көреді. Ал кейбіріне тыныш отыру немесе жату жеңіл болады. Ең бастысы - өз ағзаңызды тыңдау. Су ішу де маңызды, себебі босану кезінде ағза көп күш жұмсайды.
Егер толғақ тұрақты болып, арасы қысқара бастаса, міндетті түрде перзентханаға бару керек. Әсіресе су кетсе немесе қан көп мөлшерде байқалса, дәрігер бақылауы қажет болады.

Жүктілік кезінде дұрыс дайындық босанудың жеңіл өтуіне көмектеседі. Дұрыс тамақтану, жеткілікті ұйқы, таза ауада серуендеу және жеңіл физикалық белсенділік әйел ағзасын күшейтеді.
Сонымен қатар болашақ ананың психологиялық дайындығы да маңызды. Көп әйел босанудан қорқады. Бірақ қазіргі медицина босану процесін қауіпсіз бақылауға мүмкіндік береді. Сондықтан дәрігер кеңесін тыңдап, өзіңізді алдын ала дайындау маңызды.
Перзентханаға қажет заттарды алдын ала жинап қойған дұрыс. Құжаттар, ана мен балаға арналған киім, су және жеке қажетті заттар дайын тұрса, әйел өзін сабырлырақ сезінеді.